Een digitaal paspoort voor iedereen?

Helaas, het is een ‘all male’ panel, zegt dagvoorzitter Roelof Hemmen als hij de deelnemers aan het ‘politieke café’ in de Motorruimte aan de zaal voorstelt. Michiel Steltman (DINL), Zsolt Szabó (Capgemini), Cor Franke (zelfstandig adviseur) en Roelof Meijer (SIDN) laten hun licht schijnen over een pittig onderwerp: digitale identiteit.

Gebrek aan daadkracht
Het is vooral voor de politiek een pittig onderwerp, zo blijkt al snel. Hemmen heeft een stelling. Die komt er op neer dat de politiek de urgentie niet voelt. “Door gebrek aan daadkracht van de overheid duurt het ontwikkelen van een digitale identiteit veel te lang: het bedrijfsleven schreeuwt om goede digitale identiteiten. Als we hadden doorgepakt hadden we het probleem kunnen oplossen.” 

Een digitaal paspoort?
Kamerlid Jan Middendorp (VVD) haakt aan. “Toen ik in de Tweede Kamer kwam, heb ik me eerst eens twee maanden beziggehouden met het in kaart brengen van alle projecten rond digitale identiteit waar de overheid mee bezig is.” Een goede werkende online identiteit is enorm belangrijk voor de samenleving, zegt hij. En: “We geven als overheid een paspoort aan onze burgers. Een boekje. We kunnen datzelfde toch ook doen voor het digitale domein?” Middendorp is toen gaan werken aan een initiatiefnota die een veilige en betrouwbare manier om je als burger online te identificeren moet gaan regelen. Een digitale identiteit, uitgegeven door de overheid, maar ook breder bruikbaar in de samenleving. Hoe staat het daarmee, vraagt de dagvoorzitter. “Hebben we dat voor 2037?”

Doorgaan, volhouden
Zonder al te diep in de procedure te willen duiken zegt Middendorp dat delen van zijn voorstel opgenomen zullen worden in de Wet digitale overheid, die eind dit jaar (2019) verwacht wordt. Maar je weet het nooit, in de politiek, voegt hij eraan toe. “Het is moeilijk, het gaat langzaam”, vat Hemmen samen. Dat klopt, vult Zsolt Szabó aan. Hij is al langer bezig, al in 2003 was hij met een soortgelijk project aan de slag. “We wilden toen komen tot één kaart, een soort bankpasje, waarmee de overheidsdienstverlening goed geregeld zou zijn. Dat zou er in 2007 komen.” Zijn advies aan Middendorp? “Vooral doorgaan. Volhouden.”

Robuust stelsel
Michiel Steltman wijst op een ander probleem met digitale identiteit: het vertrouwen van de burger in de overheid. “Onze medische gegevens die per ongeluk op Google komen. Dat moeten we oplossen, anders gaan we het probleem van één centrale digitale identiteit vanuit de overheid niet fixen.” Cor Franke pleit dan ook voor een decentrale aanpak. Er zijn al heel veel partijen aan de slag met instrumenten rond digitale identiteit. “We moeten komen tot een stelsel waarin meerdere aanbieders van dergelijke instrumenten kunnen meedoen. Zodat de burger kan kiezen.” 

We moeten de burger zélf de regie geven over zijn gegevens.

Beste van beiden
Terug naar de stelling. Het gebrek aan daadkracht. Roelof Meijer zegt: “Er is te veel daadkracht op de verkeerde plek, bij de overheid. Vooral op regelgeving, en niet op de techniek.” Ook hij pleit voor een decentrale aanpak. Er zijn al veel oplossingen, zegt hij. “We moeten de burger zélf de regie geven over zijn gegevens.” Hij noemt het platform IRMA in dat verband als een mooi voorbeeld. Maar toch, zegt Michiel Steltman: “Noch de overheid, noch de oplossingen van de techbedrijven worden vertrouwd.” We moeten daarom denken aan een stelsel dat het beste van beide kan combineren.

Kerntaak van de overheid
Ook vanuit de zaal komen suggesties. Die komen er veelal op neer dat er al heel veel is, heel veel technische oplossingen en heel veel manieren om te certificeren, vooral in het bedrijfsleven. “Het is er, het werkt gewoon, het kan wellicht ook door burgers gebruikt worden.” zegt iemand in de zaal. Middendorp wil de rol van de overheid benadrukken. Het is, zegt hij, een overheidstaak om te zorgen voor een betrouwbare digitale identiteit voor iedereen. “Het is een kerntaak. Ik wil niet dat partijen als Google of een andere groot techbedrijf over onze gegevens gaan.”  

Voeg toe aan selectie