Een pleidooi voor meer regelgeving rond AI

Hoe verhouden we ons ten opzichte van de machine die beslissingen neemt? Want artificiële intelligentie dwingt ons op zoek te gaan naar nieuwe waarden en principes. Hoe beïnvloedt technologie ons menselijk handelen?

Al bij aanvang stelt voorzitter Kees Stuurman - hoogleraar aan de Tilburg Law School – de zaal voor een gewetensvraag. “Hoe hard reed u vanochtend op de snelweg? Honderddertig kilometer per uur of slechts honderd, in het kader van stikstofuitstoot?” Een man voorin de zaal schudt zijn hoofd en zegt dat hij harder dan honderd reed. “Die handeling kan rechtmatig zijn,” zegt Stuurman. “Maar is het ook maatschappelijk zorgvuldig?” 

Het is een voorzichtige aanzet tot de kwestie ethiek en recht, waar we vandaag over spreken. In het bijzonder: hoe kunnen ethische kaders voor AI en (mensen)rechten elkaar versterken. “Onze zoektocht naar ethiek is op dit moment heel actueel,” zegt Sandra van Heukelom-Verhage. Ethiek gaat volgens haar om het ontwikkelen van normen die we intern al voelen, het onderbuikgevoel. “Zodra dát duidelijk is dan weten we aan welke knoppen we moeten draaien om AI aanvaardbaar te maken. Ethiek staat aan de basis van onze wetten en regelgeving.”

Menselijke interactie
Hoe de landen om ons heen AI inzetten verschilt. Zo zet Europa het vooral in om menselijke relaties te versterken. AI for good. Amerika kiest daarentegen voor de zogenaamde tech for money, en zet in op de economische kant van technologie. Wat Van Heukelom-Verhage wil zeggen: ethiek en dat onderbuikgevoel vertalen wij al snel in een set waarden die wij aanvaardbaar vinden. “Wij in Europa vinden bijvoorbeeld de menselijke interactie een belangrijke waarde,” zegt ze. “We zoeken daarom naar een evenwicht tussen menselijke én technologische factoren.” 

Ze benadrukt dat wat wij ethisch verantwoordelijk vinden maar ten dele landt in onze wet en regelgeving.” Wet en regelgeving gaat echter over de relatie tussen mensen onderling, maar de vraag waar we nu voor staan is dat we voor de relatie tussen mens en machine regelgeving moeten ontwikkelen. Hoe verhouden we ons ten opzichte van de machine die beslissingen neemt?  

Ethische kaders van bedrijven gaan helaas zelden over de vraag of we AI eigenlijk wel moeten gebruiken… “Moeten we die technologie eigenlijk wel gebruiken? En wie profiteert hiervan en hoe?” vraagt Corinne Cath-Speth, PhD student aan het Oxford Internet Instituut (AI), zich af. Wetten zijn helder geformuleerd en bedrijven kunnen verantwoordelijk worden gehouden als ze wetten niet naleven, maar bij ethische vraagstukken is dat niet het geval. Dan is er vaak weinig sprake van ‘accountability’.

Discussie
 “Ik mis het woord cultuur in het debat,” zegt een man op één van de voorste rijen. “Ik denk dat er twee debatten worden gevoerd,” antwoordt Cath-Speth. “Enerzijds is er in Europa veel belangstelling voor de mensenrechten en zoeken we het maatschappelijke middenveld. Anderzijds zitten in Amerika de grootste spelers van AI aan tafel. Hier in Europa missen we die grote spelers juist weer aan tafel.”

Het gaat erom dat we nagaan wat we nú willen. Overschaduwt de technologie ons en beperkt het onze beslissingsruimte? “Technologie heeft veel invloed zonder dat je het doorhebt,” zegt Van Heukelom-Verhage. “Zoals de onbewuste beïnvloeding waardoor je dingen gaat kopen. We moeten zicht krijgen op de invloed van technologie op ons handelen.”

Dan is het alweer tijd voor de uitreiking van het eerste exemplaar van het essay Artificial Intelligence en mensenrechten, overhandigd door Stuurman aan Van Heukelom-Verhage. “Tijdens de eindejaarsbijeenkomst ligt er een definitieve versie van dit boekje,” zegt Stuurman. “Maar dit is alvast een belangrijke start voor deze discussie.”

Download het essay hier: https://ecp.nl/publicatie/essay-artificial-intelligence-en-mensenrechten/

 

Voeg toe aan selectie